Aktualności
X Winobraniowe Spotkania Teatralne
Monodram
Leony 2007
Zespół art.
Repertuar
O repertuarze
W przygotowaniu
Przegląd Współczesnego Dramatu
II Letni Festiwal Off Teatr
Winobraniowe Spotkania Teatralne
Powinobraniowe Spotkania Teatralne
Nowe fotele
Sponsorzy
Noce poezji
Oferta dla szkół
Leony 2006
Kronika
Archiwum
O Teatrze
Wydawnictwa
Linki
Przetargi
Projekty
Kontakt
Liczba odwiedzin:
000000
od 10.04.2007

Historia

Na początku był budynek. Reprezentacyjny gmach z 1931 roku z kompletnie wyposażoną widownią i odpowiednim zapleczem scenicznym. Sala teatralna nadzorowana przez woźnego miejskiego, wynajmowana na zebrania i uroczystości. Później zaczęły w niej występować na zmianę rywalizujące że sobą amatorskie zespoły kolejarzy i włókniarzy.

5 listopada 1945 roku pełnomocnik rządu na obwód zielonogórski powołał na stanowisko kierownika Teatru Miejskiego Cezarego Julskiego. Co prawda w parę miesięcy później przeniesiono go służbowo do Poznania i teatr zamknięto, ale nie na długo. Ambicje zostały obudzone. We wrocławskim "Słowie Polskim" ukazał się artykuł o znamiennym tytule "Zielona Góra chce mieć teatr". Grupy teatralne powstawały i upadały. Wyróżniały się dwa zespoły: "Teatr Kolejarza" utworzony przez Andrzeja Romańczaka i działający w latach 1946 - 1949 oraz istniejąca przy "Polskiej Wełnie" "Nowa Reduta". Z tych dwu zespołów w roku 1951 powołany został Miejski Teatr Zielonogórski. Pierwszym dyrektorem i kierownikiem artystycznym tej zawodowej już sceny została przedwojenna aktorka Róża Gella - Czerska.

24 listopada tegoż roku w sali Teatru Miejskiego w Zielonej Górze odbyła się uroczysta premiera “Zemsty” A. Fredry w reżyserii Róży Gelii-Czerskiej i scenografii Antoniego Marra.

Od marca roku następnego dyrekcję i kierownictwo artystyczne objął scenograf i reżyser, Stanisław Cegielski. Publiczność oglądała wówczas między innymi “Powrót posła”, “Śluby panieńskie” i “Wesele Figara”.

Od 1 stycznia 1954 roku funkcję dyrektora obejmuje Zbigniew Koczanowicz, który zaprosił do współpracy literackiej Stanisława Hebanowskiego, zaangażował stałego kierownika literackiego i stałego scenografa, a także sprowadził z Warszawy absolwentów Liceum Techniki Teatralnej. Zaczęły się kontakty z publicznością. Zaczęto drukować programy teatralne. Dyrektor Koczanowicz “cierpliwie uczył abecadła aktorskiego, powoli wdrażał ludzi do zawodu, uparcie popularyzował teatr” - napisze po 20 latach w jubileuszowym albumie Andrzej Wróblewski.

Pierwszy jubileusz w zielonogórskich teatralnych dziejach to pięćdziesięciolecie pracy aktorskiej Bronisława Gałeckiego. Grano wówczas “Żeglarza” Szaniawskiego w reżyserii Z. Koczanowicza, a sam Jerzy Szaniawski przysłał lubuskiemu zespołowi i zielonogórskim widzom najlepsze, najserdeczniejsze pozdrowienia.

Było to w czerwcu 1955 roku.

Z początkiem sezonu 1956/57 odbyła się uroczystość pięciolecia teatru, na którą przybyli przedstawiciele Ministerstwa i Zarządu Głównego SPATiF-u. Byli liczni krytycy i publicyści, delegacja zza Odry i odznaczenia. A zespół zmierzył się z wielkim, światowym repertuarem, wystawiając “Intrygę i miłość”.

Poczynając od sezonu 1957/58 dyrekcję i kierownictwo artystyczne obejmuje Zbigniew Przeradzki. Redagowane przez Zdzisława Giżejewskiego programy teatralne otrzymują nową, ujednoliconą szatę graficzną i stałą wkładkę - “Biuletyn PTZL” (Państwowego Teatru Ziemi Lubuskiej) zawierający skierowaną do publiczności ankietę.

6 grudnia 1959 r. “Awantura w Pacynkowie” zapoczątkowała obecność w repertuarze TL. Spektakli dla dzieci.

Od początku 1964 roku formalnie zaczęła działać Scena Lalkowa, powołana z inicjatywy niestrudzonej, niezapomnianej (jedna ze scen naszego Teatru nosi dziś Jej imię) Haliny Lubicz. Scena Lalkowa, której trzydziestopięciolecie istnienia dochodzimy. Pierwszym uroczystym akcentem była premiera “Tygryska Pietrka” Hanny Januszewskiej; premiera odbyła się 27 września 1998. Podczas tych trzydziestu pięciu lat Scena Lalkowa odłączała się od sceny dramatu, tworząc oddzielny zespół, próbując prawie istnieć samodzielnie, pod całkiem innym dachem, potem znów istniał jeden zespół. Tak jest również teraz - zespół jeden, ale dwufunkcyjny. Ci sami aktorzy grają dla bardzo dorosłego i zupełnie małego widza.

Takie były początki. A dalej?

“dalej mamy bezspornych autorów sukcesu, tak ich określa Jan Paweł Gawlik, Jerzego Zegalskiego i Marka Okopińskiego. Po nich zaś, tego sukcesu sukcesorów, a niekiedy i trwonicieli...” cytuję Marka Chełminiaka, autora noty zamieszczonej w programie do “Antygony” Sofoklesa, wystawionej na jubileusz 35-lecia Teatru.

18 grudnia 1964 roku, podczas premiery sztuki Leona Kruczkowskiego “Pierwszy dzień wolności”, w reżyserii Krystyny Meissner (nikt wówczas nie pomyślał, że w kilkanaście lat później Krystyna Meissner będzie dyrektorem tego teatru!) Państwowy Teatr Ziemi Lubuskiej otrzymał nowe miano. Od tej pory jest Lubuskim Teatrem im. Leona Kruczkowskiego.

Mamy w historii Teatru Lubuskiego znaczące nazwiska kierowników literackich: Stanisław Hebanowski, Stanisław Grochowiak, Marta Fik, Jerzy Ziomek. Mamy obfitujące w nagrody i wyróżnienia lata sześćdziesiąte, gdy laury z kaliskich i wrocławskich festiwali przywoziła Halina Winiarska i Józef Fryźlewicz, Zdzisław Wardejn, Jerzy Hoffann, Henryk Machalica.

W 1972 roku Jerzy Hoffmann kończy swoje pięcioletnie dyrektorowanie na lubuskiej scenie. Następuje epoka krótkich, dwusezonowych z reguły, kadencji dyrektorskich, obejmująca lata siedemdziesiąte i osiemdziesiąte. Nagrody stają się rzadsze, liczebność zespołu aktorskiego maleje. Nie brak jednak interesujących spektakli, frapujących pozycji repertuarowych i ciekawie realizowanej pracy popularyzatorskiej. Wyróżnia się tu zwłaszcza okres dyrekcji Ryszarda Żuromskiego. Wobec rozpoczętego w 1974 roku czteroletniego remontu Dużej Sceny Teatr wyprowadza się z premierami do Domów Studenckich, rozmaitych klubów, nawet do hal fabrycznych. Nawiązuje także ścisłą współpracę z Katedrą Literatury Polskiej Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Zielonej Górze. W zwyczaj wchodzą nocne pokazy premierowe dla studentów z następującymi po nich wielogodzinnymi dyskusjami.

Jesienią 1974 r. odbywa się ogólnopolska sesja naukowa, której przewodniczy prof. dr Kazimierz Wyka. Tematem są spotkania nauki o literaturze z nowymi poszukiwaniami teatru. Uczestnicy sesji obejrzeli wówczas trzy zrealizowane przez zielonogórski Teatr premiery: “Kosmogonię” Jarosława Iwaszkiewicza, “Donosy rzeczywistości” Mirona Białoszewskiego i Janusza Krasińskiego “Śmierć na raty, czyli czapa”.

W styczniu 1976 również w budynku teatru odbyło się sympozjum naukowe “Teatr - w stronę skuteczności” z udziałem łódzkiego “Teatru 77”.

Po kadencjach Tadeusza Pliszkiewicza i Mirosława Wawrzyniaka, na początku sezonu 1980/1981 dyrekcję Teatru Lubuskiego obejmuje Krystyna Meissner. Na zielonogórskiej scenie pojawiają się aktorzy bardzo młodzi, zaangażowani bezpośrednio po ukończeniu warszawskiej PWST a w repertuarze pozycje mocne i sprawdzone reżysersko. Publiczność i krytyka znów interesują się Teatrem i tym, co się w nim dzieje. Z aplauzem przyjęto monodram “O długim czekaniu” wykonywany przez Halinę Mikołajską, a potem udział tej znakomitej aktorki w przygotowanym przez Kazimierza Skorupskiego spektaklu “Czesław Miłosz - spotkanie”, z którym zespół jeździł także do strajkujących robotników rolnych.

Sensacją była, realizowana już w stanie wojennym, pełna ostrych aluzji politycznych “Szkarłatna wyspa” Bułhakowa. Jeszcze większe wrażenie zrobiły trzy otwarte dla publiczności generalne próby spektaklu “Dlaczego?” będącego adaptacją zakazanej książki W. Jerofiejewa “Moskwa-Pietuszki”. Na premierę nie pozwoliła cenzura.

Potem była dyrekcja Hilarego Kurpanika, następnie Marka Górskiego i Krzysztofa Rotnickiego, wreszcie - Janusza Kozłowskiego. Od 1 kwietnia 1991 Waldemar Matuszewski został dyrektorem naczelnym i artystycznym.

Pięciolecie Teatru Lubuskiego za dyrekcji W. Matuszewskiego to znaczące ożywienie środowiska teatralnego Zielonej Góry i okolic. Ponad 2.000 przedstawień i prawie 50 premier zagrał zespół Teatru. Corocznie podczas Dni Zielonej Góry odbywają się Winobraniowe Spotkania Teatralne (obecnie jako “Powinobraniowe Spotkania Teatralne”). Teatr Lubuski gości wówczas zespoły z całej Polski grające na scenach macierzystych TL oraz w różnych punktach miasta. Od 1995 roku z sukcesem rozwija się nieformalna inicjatywa teatrów Zielonej Góry, Legnicy, Jeleniej Góry, Gorzowa, Olsztyna, Wałbrzycha, zwaną Unią Teatrów Zachodniej Polski, polegającą na wymianie spektakli, zespół TL i jego przedstawienia takie jak: “Ślub”, “Pan Tadeusz”, “Modrzejewska” pojawiają się na scenach Krakowa, Warszawy i innych miast Polski. Trzeba wspomnieć też o zagranicznych tourné e - na Litwę (“Pan Tadeusz”) oraz do Francji i Niemiec (dwukrotnie).

W 1996 roku obchodziliśmy 45-lecie sceny zielonogórskiej, które zainaugurowała udana premiera “Hamleta” W. Szekspira.

Przez cały czas swego istnienia Teatr prowadzi działalność objazdową, obejmując swym zasięgiem 6 województw a w nich około 150 miejscowości.

Ten model działania Teatr postanowił utrzymać w sezonie artystycznym 1998/1999, kontynuując budowanie takiego kształtu Lubuskiego Teatru, jaki zapoczątkował Marek Okopiński za czasów swej dyrekcji, a ostatnio kontynuował Waldemar Matuszewski. Utrzymuje w repertuarze pozycje klasyki teatralnej - mickiewiczowskie "Dziady" i "Wujaszka Wanię" Czechowa, cieszący się dużym powodzeniem, rozśpiewany "Apetyt na czereśnie", musical dla dzieci "Koty" Waldemara Wolańskiego i pełne piosenek i tańca "Podróże Koziołka Matołka".

Teatr Lubuski chce być przyjazny dla widza, wychodzić naprzeciw jego potrzebom, być miejscem otwartym i często odwiedzanym. Dlatego na Scenie Propozycji pojawił się spektakl według scenariusza i w reżyserii Krzysztofa Rościszewskiego pt. "Narkomani", oparty na autentycznych relacjach anonimowych osób uzależnionych oraz na "Pamiętniku narkomanki" Barbary Rosiek. Nawiązując do dokumentów osobistego doświadczenia, ukazuje on nie tylko grozę problemu, ale także budzi nadzieję.

Teatr pamięta także o zapotrzebowaniu na rozrywkę. Farsa Ray'a Cooney'a "Wszystko w rodzinie" w reżyserii Wojciecha Pokory miała premierę 11 października 1998 roku..

Kontynuowana jest działalność Sceny Piosenki Literackiej zainaugurowana majowym koncertem Leszka Długosza.

W porozumieniu z Teatrem Muzycznym w Poznaniu zorganizowano Scenę Muzyczną, na której można obejrzeć “Przeboje Muzyki Wiedeńskiej” i "Kochanków Paryża" - rewię piosenki francuskiej przygotowaną przez Joannę Rawik i inne.

Działa też Scena Inicjatyw Aktorskich oraz Scena Impresaryjna.

Tradycją już jest, iż podczas Dni Zielonej Góry i Winobrania Teatr Lubuski jest gospodarzem "Gronolandu" - sceny zlokalizowanej na placu Słowiańskim, gdzie co dzień można obejrzeć przedstawienia przeznaczone dla dzieciaków. Dla dorosłych - "Nieboskie Spotkania w Lubuskim Teatrze" (nowa oferta dla gości Winobrania).

Zespół aktorski Lubuskiego Teatru liczy w tej chwili 25 osób: Hanka Klepacka, Elżbieta Donimirska, Magdalena Gałuszka, Kinga Kaszewska, Hanna Klepacka, Marta Kwika, Karolina Liminowicz, Beata Rynkiewicz, Beata Sobicka-Kupczyk, Wioletta Sokal, Jolanta Szajna, Maria Weigelt, Anna Zdanowicz, Artur Beling, Wojciech Czarnota, Paweł L. Gilewski, Jerzy Kaczmarowski, Tomasz Karasiński, Cezary Kazimierski, Jerzy Lamenta, Andrzej Nowak, Wojciech Romanowski, Ludwik Schiller, Cezary Wiśniewski, Marcin Wiśniewski, Jan Wysocki.

W siedzibie Teatru Zespół gra na czterech scenach: Kameralnej im. Stanisława (Stula) Hebanowskiego (1912-1983), kierownika literackiego TL w latach 1960-63; Dużej Scenie im. Stanisława Cynarskiego (1913-1970), aktora, który “był kamieniem węgielnym tego Teatru”; Scenie Studyjnej im. Haliny Lubicz (1906-1991), aktorki oraz Scenie Lalkowej.

Ostatnio otwarta została Stała Scena Lubuskiego Teatru w Żarskim Domu Kultury, w Głogowie, Żaganiu, Krośnie Odrzańskim.

Duże nadzieje na dalszy rozwój i sprawne, nawiązujące do tradycji działanie Teatru wiążemy z powstałym we wrześniu 1998 r. Stowarzyszeniem Przyjaciół Lubuskiego Teatru. 2 października, podczas inauguracji pracy Sceny Muzycznej LT, Wojewoda Zielonogórski Marian Miłek dokonał uroczystego odsłonięcia tablicy umieszczonej na frontonie teatralnego budynku. Tablica upamiętnia fakt powstania tego Stowarzyszenia, realizującego swe cele, między innymi, poprzez promocję i pielęgnowanie tradycji Teatru.

Pamiętajmy, że Nasz Teatr to nasza wielka tradycja. Cynarski, Okopiński, Hebanowski, Lubicz, Meissner, Żuromski, Matuszewski, Machalica, Wardejn - to nazwiska nieobce polskiemu Teatrowi, to nazwiska ludzi, którzy kształtowali oblicze istniejącego już od 47 lat Lubuskiego Teatru. Chodzi nam o wskrzeszenie PAMIĘCI o artystach, przywołanie magii niezliczonych premier, spotkań i wieczorów teatralnych.

W 1998 roku, we wrześniu obchodziliśmy 35-lecie Sceny Lalkowej. Musimy dbać o tradycję ludzi, pamiętać o tradycji miejsca. Nasz budynek powstał w 1931 roku. Jest więc już nienajmłodszy i trzeba abyśmy wspólnie o niego zadbali; za dwa lata będziemy przecież obchodzić pięćdziesięciolecie Lubuskiego Teatru. Pragniemy przywrócić jego świetność nie tylko artystyczną, ale i urodę wnętrza teatralnej sali, foyer, garderób, elewacji budynku.

Przecież to ma być teatr przyjazny dla widza.

ANDRZEJ BUCK

 

Ostatnia aktualizacja 18.12.2007r. g.21:02
Wersja do druku e-mail wstecz wstecz do góry do góry
23.05.2018 r.
Najbliższe przedstawienie:


Newsletter
Jeżeli chcesz otrzymywać informacje oraz repertuar LT, wpisz swój adres e-mail:

dodaj usuń
OK
 
Kontakt

Jeśli masz jakieś pytania lub wątpliwości, możesz je zadać naszym pracownikom:
Impresariat LT


Łączy Nas ZielMAN

Zielonogórski Ośrodek Kultury
Zielonogórski
Ośrodek Kultury


Pajacyk

Serwis internetowy Lubuskiego Teatru dostępny jest za pośrednictwem ZMSK ZielMAN - www.zielman.pl